ORUÇ HAKKINDA BİLGİ

Oruç; günün belli saatleri arasında yemek, içmek ve şehevi hislerini tatmin etmekten kendini alıkoymaktır. Oruç İslam’ın üzerine bina edildiği beş temel esastan birisidir. Hicretin ikinci yılında farz kılınmıştır. Buluğ çağına eren her akıllı Müslümanın Ramazan ayını oruç tutarak geçirmesi farzdır.

Oruç tutmak isteyen kişi, tan yerinin ağarmaya başladığı andan (imsak), güneşin batmasına kadar geçen süre (iftar)  içerisinde herhangi bir şey yemez ve içmez.  Cinsel ilişkiden de uzak durur.

Bununla beraber oruç ibadeti sadece bunlardan ibaret değildir.

Yalan söylemek, dedikodu yapmak, küfür etmek gibi kötü sözler de oruç tutan kişinin sakınması gereken davranışlardandır. Oruç tutan kişi diline ve şehvetine hâkim olmalıdır. “Nice oruç tutanlar vardır ki; oruçtan onlara kalan sadece açlıktır.” hadisi bu gerçeğe işaret etmektedir.

Oruç ne demektir?

Oruç kelimesi farsça bir kelime olup Arapçası “savm” ve “sıyam” kelimeleridir. Savm ise; “yemekten, içmekten, konuşmaktan, yürümekten veya her hangi bir şeyi yapmaktan sakınma” anlamlarına gelir.

Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi, Allaha karşı gelmekten sakınasının diye, size de farz kılındı.” (Bakara 2/183)

Oruç nasıl tutulur?

Oruç tutmak isteyen kişi niyet etmelidir? Sahur yemeği yemek de niyet yerine geçer. Oruç tutmak isteyen müslümanan tanyeri ağarmadan kalkarak sahur yemeği yemesi Rasulullah (sav) tarafından tavsiye edilmiştir.

En geç, oruç tutulan günün öğle vaktine kadar kişi niyet etmelidir. Niyet ederken özel bir kalıp yoktur. “Niyet ettim Allah rızası için oruç tutmaya ” şeklinde genel ifadelerle niyet edilebilir. “Ramazan orucu”, “adak orucum”, “nafile oruç” şeklinde kayıtlar da yapılabilir.

 Akşam güneşin batması ise oruçlu için iftar vaktinin geldiğinin habercisidir.  Rabbinin rızasını kazanmak için saatlerdir aç ve susuz kalan mümin, “Allahım senin rızan için oruç tuttum. Sana inandım sana dayandım, senin verdiğin rızık ile orucumu açtım” sözleriyle orucunu açar.

 

Oruç çeşitleri nelerdir?

Oruç ibadeti mükellef açısından farz oruç, vacip oruç, nafile oruç ve mekruh oruç olmak üzere dört başlık altında incelenir.

Farz oruçlar

Ramazan ayına ulaşan her akıllı, Müslüman, ergen kişinin oruç tutması farzdır. Ramazan orucu vaktinde tutulamazsa daha sonra kaza edilir ki bu da farzdır. Ramazan orucunu bilerek bozan kişinin keffaret olarak tuttuğu oruç da farzdır.

Vacip oruçlar

Oruç tutmayı adayan kişinin bu orucu tutması vaciptir. Nafile bir orucu tutmaya başlayıp da daha sonra bunu bozan kişinin bunu kaza etmesi de vaciptir. Yani adak orucu vaciptir. Nafile orucun kazası vaciptir.

Nafile oruçlar

 Oruç tutmanın mekruh olduğu günler dışında tutulan, farz ve vacip oruçlar dışındaki tüm oruçlar nafile oruç başlığı altında incelenir. Rasululallah’ın oruç tuttuğu günlerde tutulan sünnet oruçlar ve müminlerin belli bir sebebe bağlı olmaksızın tuttuğu diğer tüm oruçlar bu kapsamda değerlendirilir.

Mekruh oruçlar

 Oruç tutmanın hoş karşılanmadığı beş gün vardır ki bu bugünlerde oruç tutmak ise mekruhtur. Ramazan bayramının ilk günü ve Kurban bayramının dört günü oruç tutmak mekruhtur.